| |
Cografi Konum: İlce Canakkale iline bagli olarak, 40 derece 20 dakika dogu boylami,
26 derece 42 dakika kuzey enleminin kesistigi noktada, Marmara Denizinin Canakkale
Bogazi ile birlestigi yerin Anadolu yakasında yer almaktadir. Merkez
bucak disinda 2 bucak, 42 köyü bulunmaktadir. İlce yeryüzü
sekilleri IV. Jeolojik zamanda (Kuvarterner) olusmustur. Çaylarin tasıdihgi
ve iki yana serptigi alüvyonlarla kapli alanlardir. Taban suyu bakimindan
zengin olan bölgede volkanik alanlar (Andezit) Biga-Lapseki arasinda
uzunmaktadir.
Bölgenin yüzölcümü, 955 km2 olup dalgali bir araziye sahiptir.
Canakkale Bogazi, İstanbul Bogazindan daha az girintili cikıintili
olu, ondan iki kat daha uzundur. Gelibolu ve Cardak fenerleri arasinda
cekilen bir çizgi bogazin kuzey agzi, Seddülbahir'in hemen güneybatisindaki
Kumburnu arasinda cekilen bir cizgi de güney agzi sayilir. Bu iki agiz
arasi uzaklik kus ucusu 60 km. kadardir. Canakkale bogazinda kiyilar cogu
yerde yaliyar halindedir. Bununla beraber, daha büyük akarsuların döküldügü
Anadolu kiyilarinda oldukca genis delta ovalari, Cardak ve Lapseki
dolaylari, Umurbey deltasi ve denize dogru ilerlemis belirgin kiyi oklari
Cardak, Nara Burnu yer alir. |
|
| |
Deniz ulaşımı:
Lapseki-Gelibolu arasinda calisan Türkiye Denizcilik İsletmelerine
ait feribotlar, 1 Temmuz 1973 tarihinden buyana düzenli olarak
calismaktadir. 3.5 deniz mili olan bu mesafe feribot tarafindan yarim
saatte alinmaktadir. Sabah ilk hareket Gelibolu'dan 06.30'dur. Günün
diger saatlerinde 07.30- 09.30'da Lapseki'den, Gelibolu'ya,
08.05-11.00'da Gelibolu'dan Lapseki'ye ve günün diger saatlerinde iki
yaka arasinda sürekli calismaktadir. Cardak ve Gelibolu'dan hareketle
calisan özel sektöre ait deniz motorlari iki yaka arasinda arac ve yolcu
tasimaciliginda deniz ulasimina katki saglamaktadir.
Tarihcesi: Canakkale bogazindaki
4 önemli yerlesim merkezinden birisi olan Lapseki'nin eski adi
Mapsakos'dur. Lampsakos'u, Hellespontus'un dogusunda Troas bölgesinde Focalilarin
kurdugu sanilmaktadir.
Kent, cografyaci Strabon'a göre bir Miletos koloni kentidir. M.Ö 499 yilinda
Perslere baskaldiran Tonya halkinin yaninda yer almis, M.Ö. 479 yilinda
Mikale Deniz Savasindan sonra Atinalilarin yaninda yer almis ve M.Ö.471 yilinda
Kserkes döneminde Perslere teslim olmustur.
Sonralari Persler, kenti Yunanli Temistokles'e ganimet olarak vermisler ve
sehir 1356 yilinda Gazi Süleyman Pasa tarafindan fethedilinceye kadar
Bizanslilar'in hakimiyetinde kalmistir. I.Dünya savasinda isgal edilen
Lapseki, İstiklal savasi'nin sonlarina dogru 25 Eylül 1922'de Fransiz
ve ingiliz birliklerinin, Lapseki halkinin birlik ve beraberligi sonucu püskürtülmesi
ile kurtarilmistir. Kaynaklar kenti olarak bilinen ilce, antik yerlesmelerinin
yani sira Osmanli döneminin yapilariyla da ünlüdür. Lampsakos, Perkote,
Süleyman Pasa Camii, Umurbey Hüdavendigar Camisi, Yakup Bey Külliyesi
ve Abdullah bin Haci Yakup Türbesi Lapseki'nin tarihi kültür
mirasindan birkac tanesidir.
Sosyal Yapi: Canakkale Bogazinin
tüm dogal güzelliklerine sahip olan ilçemizde, halkin birinci gecim
kaynagi tarim olup, kismen balikcilıik ve turizm gecim kaynaklari
arasıinda yer almaktadir.
Cardak: Tarihi Osmanli dönemine ait Gazi Süleyman Pasa komutalarindan
Gazi Yakup bey tarafindan yaptirıilan ve halen kullanilir halde
bulunan 1463-1464 yapimi kervansaray yili yapimi bir camii Gazi Yakup bey
türbesi ile yine bu komutanin ailesine ait, Osmanli tas sanatinin nadide
örneklerinin bulundugu kadinlar mezarligi, Türklerin Rumeli'ye ilk
cikis yerleri olan Cardak'ta dönemin komutanlarindan birine ait olan
mezarin basinda bulunan, Anitlar Yüksek Kurulunca koruma karari
bulunan, tahminen 600 yıllık o dönemin tek canla tanigi Türkler'in
Rumeli'ye gecisteki birlik komutaninin adini aldigi bugün de Salbas
mevkii olarak adlandirilan "Salbas Agacui" Lapseki'ye 5 km.
mesafedeki bu güzel beldemizi bize ilk olarak anlatan cümleler.
7 km.'lik hicbir yapilasmanin bulunmadigi halk arasinda sifa amacli olarak
kullanilan bakir kumsallar. Bu kumsallara asfalt yolla baglanan 7 km.
uzunluktaki yaklasik 250-300 metre yüksekligindeki Mecidiyeköy'ü, essiz
manzaranin yaninda yaz ve kis aylarinda esen kivircik poyraz rüzgari
ile planör ve sörf turizmine son derece elverisli ve bakir bir beldedir.
Turuncgiller haric diger bütün meyvalarin üretim merkezidir. Cardak'a
15 km. mesafede bulunan Tastepe daglarindaki yaban domuzu av alanlari
mevcuttur. Yerli ve yabanci turistlerce domuz avciligi yapilmaktadir. Bir
de unutmamak gerekir ki Kirkpinar Pehlivan Güreşlerinden daha eski
bir maziye sahiptir, Cardak.
Umurbey: Canakkale Bogazindan yaklasik 5 km. iceride adi ile anilan
ova ile cam ormanlarinin birlestigi yerde kurulu 3.00 nüfuslu bir
yerlesim yeridir. Cok eski bir tarihe sahip olan ve bugün Nar köy diye
isimlendirilen yerde kuruldugu ve halen mevcut kalintilardan da bilinen
denizden gelen akinlardan korunmak üzere bugünkü yerine tasinan Umurbey,
Perkü, Bergoz ve nihayet Orhan Gazi zamaninda Osmanli topraklarina
katan Umur isimli beyin adi olarak "UMURBEY" ismini almıstir.
Halkinin tamami sulu tarimla ugrasan, basta seftali, elma, kiraz, üzüm
olmak üzere tüm sebze ve meyvelerin bol olarak yetistirildigi beldemizde
son zamanlarda yilda üc kez ürün alinabilen Seracilik'ta gelismistir. Agustos
ayinin son haftasinda "seftali kültür ve sanat senlikleri"
yapilmaktadir. |
|