| |
kontrol altina aldi.Kasim 1914´te Osmanli Devleti ile itilaf devletleri arasinda savas
baslayinca plan uygulanmaya baslandi... Kasim - Aralik 1914´te
Ingilizler, Seddülbahir ve Kumkale tabyalarini topa tuttular. Iki Ocak
1915´te Ingiliz hükümeti Canakkale Bogazinin ele gecirilmesi kararini
aldi. ( Deniz Kuvvetleri Bakani Winston Churchill ) 28 Ocak1915´te
Deniz harekati karari verildi. 19 Subat 1915´de Canakkale Savaslari
fiilen basladi. Bogazin dis tabyalari tahrip edildi. Bombardimana 12
büyük zirhli ve diger gemiler katildi. Deniz savasinin yeterli
olmayacagi anlasilarak cikarma karari verildi. dis
tabyalarin 19 Subat´ta tahribi ( Toplam 19 top ) sonucu Italyanlar
Itilaf Devletlerine meyletti , Ruslar telaslandi ve Istanbul´un
Yunanlilarinin eline gececeginden korkarak 40.000 kisilik bir yardimci
kuvvet göndermeyi teklif etti ; ancak , Ingiliz ve Fransizlar bogazlari
Ruslara vermeyi vaat ettiler. Asil cikarmanin 18 Mart´ta olmasina karar
verildi. Orta tabyalar sürekli bombardiman edildi , dis tabyalar icin
karaya asker cikarildi. Bogazda mayin arama ve temizleme isi sürekli
uygulandi.
18 Mart 1915´te düsmanin Büyük
Taarruz´u sabah saat 11:00 de basladi. 18 büyük zirhli , bircok
muhrip ve denizalti mevcut idi. Toplam 506 topa karsilik savunmada
toplam 150 top vardi. Sonuc ayni gün 17:45 te alinmisti. Iki Ingiliz ,
Bir Fransiz zirhlisi agir yara aldi , üc gemi karaya oturdu.
Kayiplarimiz kirkdört sehit , yetmis yarali , sekiz top idi.
Neticede , düsman bogazi denizden
gecemeyecegini anlamistir. Avustralya´dan Kanada´ya kadar
sömürgelerden toplanan askerler de savasa sürülmüstür. Bu gruptan
en savasci askerler : "Australia and New Zealand Army Corp." ,
"ANZAK" lardir.
25 Nisan 1915 Canakkale Savaslarinin en
kanli muharebeleri baslamistir. Sabahin erken saatlerinde Ingiliz ,
Fransiz ve ANZAK kara - deniz birlikleri , Seddülbahir ve Ariburnu´na
, 70.000 kisi ile 109 harp gemisi , 308 tasit gemisi desteginde cikarma
yapti. Ayni anda Fransiz birlikleri Kumkale´ye yaniltici kücük bir
cikarma yaptilarsa da tutunamadilar. Ariburnu´na cikan ve
Conkbayiri´na dogru ilerleyen Ingiliz birliklerini , Mustafa Kemal´in
komuta ettigi 19. Tümen karsiladi. Mayis , Haziran , Temmuz aylari
boyunca gögüs gögüse kanli carpismalar oldu. 9 Agustos ve 20
Agustos´taki büyük saldiri ve geri püskürtülmeden sonra
Canakkale´yi karadan da gecemeyeceklerini anlayan Ingiliz ve Fransizlar
Kasim 1915´ten itibaren savasi sona erdirmeye karar verdiler ve 9 Ocak
1916´da son düsman kuvvetleri de cekildi. Savas boyunca 300.000 kadar
itilaf Devletlerinden , 250.000 kadar Türk askerinden kayip oldu.
|
|
